Detaljna biografija: Oskar Davičo

Oskar Davičo (1909–1989) jedno je od najintrigantnijih, najplodnijih i najdinamičnijih imena srpske i jugoslovenske književnosti 20. veka. Pesnik, romansijer, esejista i prevodilac, Davičo je bio stvaralac neiscrpne energije, čije je delo obeležilo različite faze literarnog i političkog života na ovim prostorima. Rođen je u Šapcu u jevrejskoj porodici činovnika, a školovao se u Beogradu i Parizu, gde se upoznao sa modernim evropskim književnim tokovima. Njegov književni put počeo je u znaku nadrealizma; kao jedan od ključnih članova beogradske nadrealističke grupe, unutar časopisa i manifesta zagovarao je radikalnu promenu književnog izraza, slobodu asocijacija i pobunu protiv građanskih konvencija. Njegova rana zbirka "Anatomija" predstavlja čist primer nadrealističkog eksperimenta.

Međutim, Davičov razvoj nije ostao zarobljen u jednoj poetici. Tridesetih godina dolazi do njegovog ideološkog sazrevanja i prihvatanja marksističkog pogleda na svet. Zbog svojih komunističkih uverenja biva osuđen na pet godina zatvora u Sremskoj Mitrovici, što ostavlja dubok trag na njegovo delo. Njegova čuvena zbirka "Pesme", a posebno poema "Srbija", predstavlja vrhunac njegove poezije. U "Srbiji", Davičo stvara moćnu, strastvenu i duboko emotivnu viziju zemlje, njenih ljudi, patnji i pobune, koristeći snažan, ritmičan i metaforičan jezik. Ovi stihovi o "Srbiji među šljivama, među njivama" i danas se smatraju jednim od najlepših poetskih izraza patriotizma i socijalne pravde.

Posle Drugog svetskog rata, u kojem je učestvovao kao partizan, Davičo postaje jedna od centralnih figura kulturnog i književnog establišmenta, ali uvek zadržava polemički duh. Njegov prozni opus je monumentalna serija romana ("Pesma", "Beton i svici", "Radni naslov beskraja"), u kojima eksperimentiše sa formom, naracijom i jezikom, istražujući teme revolucije, izgradnje novog društva i psiholoških lomova pojedinca. Roman "Pesma" (1952) je posebno značajan jer je uneo modernističke postupke toka svesti u tretiranje tematike rata, razbijajući crno-bele šablone socrealizma. Davičov stil je eruptivan, bogat neologizmima, asocijativan i često namerno "zamršen", zahtevajući od čitaoca potpunu posvećenost. Bio je čovek ogromne erudicije, intelektualne hrabrosti i neverovatne radne discipline, dobitnik mnogobrojnih nagrada. Zanimljivo je da je bio jedini književnik koji je čak tri puta dobio prestižnu NIN-ovu nagradu za roman godine, što svedoči o trajnom značaju i kvalitetu njegovog pripovedačkog rada.